Wywiad -„Nowoczesność i zagłada”

Zygmunt Bauman

„Jakby nie objaśniać planu Zagłady pomysłami kilku zacietrzewionych, obłędnych ludzi, to aby Zagłada była możliwa potrzebna była współpraca setek tysięcy osób i to współpraca, która była uniezależniona od ich osobistych poglądów”.

„W konteście naszej nowoczesnej cywilizacji można nie tyle umożliwić złym ludziom czynienie złych uczynków – bo to, że źli ludzie czynią zło nie jest żadnym odkryciem, żadną nowością, nie jest wynalazkiem xx wieku, gdyż to zjawisko towarzyszy nam od niepamiętnych czasów... Groza prawdziwa sieje z odkrycia, że ludzie całkiem porządni, cnotliwi małżonkowie, dobrzy sąsiedzi, opiekuńczy ojcowie, lojalni codzienni pracownicy ludzkich społeczności w pewnych warunkach są skłonni dokonywać czynów zbrodniczych”.

„Ktokolwiek miał kiedykolwiek ogród, wie, że zanim zakwitną kwiaty i rozrosną się krzaki zasadzone w ogrodzie, miał wizję doskonałego ogrodu: gdzie, co, powinno być i w jaki sposób osiągnąć estetyczną harmonię na tym skrawku ziemi otoczonej płotkiem. W momencie, kiedy pojawi się ten wzór idealny, wszyscy ewentualni mieszkańcy ogrodu, wszystkie rośliny , jakie miały się zakorzenić, podzieliły się raptownie na dwie kategorie - roślin użytecznych i wszystkie inne rośliny tam niezaplanowane, czyli chwasty... Otóż bycie chwastem nie jest szczególną cechą rośliny. Polega na właściwości spojrzenia, jakie ogrodnik rzuca na nią i stwierdza, że tutaj ona (tj. roślina) do przedustawowej normy ogrodniczej nie pasuje”.

„Każda fabryka, zakład produkcyjny, którym się tak pysznimy, z której słusznie jesteśmy dumni, jest właśnie takim mini ogrodem... Ale jeśli się przenosi postawę ogrodniczą na społeczność ludzką to wtedy powstają rzeczy straszne”.

„Nie możemy się oddalić od siebie, nie możemy się odseparować. Bo jak próbujemy się oddalić w jednym kierunku, to na kuli, jak wiadomo, zbliżamy się, z drugiej strony. Skazani jesteśmy zatem żeby być w swoim sąsiedztwie, więc, koniec końców, jak powiada Kant, będziemy musieli się dogadać co do zasad gościnności”.

 

Fragmenty wypowiedzi z filmu pt ”O nowoczesności i zagładzie”.

Scenariusz i realizacja Arek Bagiński/Andrzej Jóźwiki.

Rozmowę prowadził Andrzej Jóźwik.